Далалық және шөлейт аймақтардағы жер ресурстарын тұрақты басқаруды интеграцияланған кеңістіктік жоспарлау және агроэкологиялық ынталандыру арқылы қолдау

Жобаның мақсаты

Жобаның мақсаты экологиялық тұтастықты, азық-түлік қауіпсіздігі және тұрақты қызметті қамтамасыз ету үшін Қазақстанның дала және шөлейт аймақтарында жерді пайдалану тәжірибесін өзгерту.

Жағдай және шешім

Қазақстанның құрғақ жерлерінің экожүйелері (шөлдердің, шөлейт жерлердің және құрғақ далалардың экожүйелері) шөлденуге өте сезімтал, олардың шамамен 75%-ы шөлейттену индексінен жоғарыдан өте жоғарыға дейінгі егістік және жайылымдық жерлерге тиесілі. Жел эрозиясына ұшыраған жерлердің ауданы – 25,5 млн. га, ал су эрозиясына ұшыраған жерлердің ауданы – 5 млн га-дан асады, оның 1 млн. га егістік алқаптар. Су эрозиясымен қамтылған ең ірі аумақтар Қазақстанның оңтүстік аймақтарында орналасқан, олардың жалпы ауданы 958,7 мың га құрайды, оның ішінде 223,6 мың га тозған жайылымдық жерлерге жатады. Соңғы жылдары Қазақстанның оңтүстік аймақтарындағы суармалы алқаптар мен жайылымдардағы эрозиялық процестер тез дамып келеді: Жылына 19 миллион тонна топырақ шайылып, 400 тонна гумусты алып тастайды. Бұл дегеніміз, осының орнын толтыру үшін жыл сайын шамамен 2,5-2,6 миллион тонна тыңайтқыш қажет болады. ҒЭҚ қаржыландыратын жобалар бойынша өткен тәжірибеге сүйене отырып, жоба жайылым мен жер ресурстарын тұрақты және интерграцияланған жоспарлау мен басқаруға арналған агроэкологиялық стимулдарды енгізуге септігін тигізетін одан да қолайлы саясат анықталып, заңнамалық шектер құрылатын болады. Осындай жоспарлауды іс жүзінде іске асыру үшін әлеуетті және жергілікті деңгейде құру. Қолда бар алғы қатарлы практика мен әдіс-тәсілдер таңдалған репрезентативті облыстарда, атап айтқанда, Ақмола, Қостанай, Солтүстік Қазақстан және Шығыс Қазақстан облыстарында (солтүстік дала аймағында: орманды-далалы, шалғынды және құрғақ дала экожүйелерінде) және Алматы және Қызылорда облыстарында (оңтүстік құрғақ аймақта): елдің шөл және дала шөлейтінің экожүйелерінде кеңінен таралатын болады. Бұл жұмысты орындау үшін, жобаға мемлекеттік мекемелердің, жеке сектордың, ғылыми қауымдастықтардың және үкіметтік емес ұйымдардың жетекші талдаушылары жұмылдырылатын болады.

Жоба нәтижелері

Жобаның мақсатына төменде көрсетілген екі компонентті / нәтижелерді енгізу арқылы қол жеткізіледі:

1-ші нәтиже: Интеграцияланған аумақтық жоспарлауға инвестициялар құю және агроэкологиялық стимулдарды іске қосу

  • Қазақстанның дала және шөлейт аймақтарындағы 0,75 млн. га өнімді ландшафт алаңында (жайылымдық жерлер, егістік және жемшөп алқаптары бойынша) экожүйенің деградациясының алдын алып, төмендегілер арқылы жер ресуртарын басқаруды жақсарту байқалды:
  • 750 000 га жер ауданындағы өсімдік жабынын, сумен қамтуды жақсарту және топырақ эрозиясын азайту;
  • Жем өндірісінің 45%-ға өсуі;
  • Дәнді дақылдардың өнімділігін 35%-ға артуы,
  • 30 000 адамды қызмет түрлерімен және тамақтану базасын қамтамасыз ету

2-ші нәтиже: Жерді интеграцияланған пайдалануды жоспарлау және агроэкологиялық стимулдарды енгізу үшін саяси жағдайлар жасау

  • Қорыта келіп, жобаның қатысуымен нормативтік, заңнамалық және институционалды базаны жақсарту нәтижесінде Қазақстандағы 187 млн. га-дан астам ауданда (25 жыл) жер деградациясының қысқаруы.
  • Дәстүрлі ауыл шаруашылығынан «жасыл» ауыл шаруашылыққа көшу кезіндегі кемінде екі мемлекеттік бағдарламаны қаржыландырудың қайта бағдарлануы.
  • Агроэкологиялық ынталандыру схемасын жасағаннан кейін 10 жыл өткеннен кейін ЖРТБ жобаларын ұлттық қаржыландыруды 20%-ға арттыру

Ағымдағы ахуал:

Ongoing

Жоба басталу күні:

January 2015

Болжамды аяқталу күні:

December 2020

Басым бағыт:

  • eradicate poverty in all its forms and dimensions
  • Жобаның кеңсесі:

    UNDP in Kazakhstan

    Жүзеге асыратын серіктес:

    Ministry of Agriculture

    Full project information  

    Funding Support by

    Демеуші атауы

  • Global Environment Fund Truste
  • Салым мөлшері

    $ 2,514,144

    Өткен қаржы жылындағы игеру

    2020 $ 85,564

    2019 $ 384,910

    2018 $ 308,191

    2017 $ 693,899

    2016 $ 335,992

    2015 $ 57,336

    Бюджет

    1 900 000 доллар

    Жобаның ұзақтығы

    тамыз 2015 – шілде 2020

    Іске асырушы ұйым

    Қазақстандағы Біріккен Ұлттар Ұйымының Даму бағдарламасы

    Жоба менеджері

    Ерлан Жұмабаев

    Тел.: + 7 7172 47 61 07

    Факс: +7 7172 47 61 06

    Моб.: +7 777 77 15 777

    E-mail: yerlan.zhumabayev@undp.org

    750 000 га жер ауданындағы өсімдік жабынын, сумен қамтуды жақсарту және топырақ эрозиясын азайту
    Органикалық егіншілікті кеңейту үшін жасыл технологияны ілгері жылжыту

    UNDP Әлемде

    R

    Re

    А

    Азербайджан Албания Алжир Ангола Аргентина Армения Ауғанстан

    Б

    Бангладеш Барбадос Бахрейн Белиз Белорусь Бенин Боливия Босния және Герцеговина Ботсвана Бразилия Буркина-Фасо Бурунди Бутан Біріккен Араб Әмірліктері

    В

    Венесуэла Вьетнам

    Г

    Габон Гаити Гамбия Гана Гаяна Гватемала Гвинея Гвинея-Бисау Гондурас Грузия

    Д

    Джибути Доминкан Республикасы

    З

    Замбия Зимбабве

    И

    Индонезия Иордания Иран

    Й

    Йемен

    К

    Кабо-Верде Камбоджа Камерун Кения Кипр Колумбия Комор аралдары Конго Демократиялық Республикасы Конго Республикасы Косово Коста-Рика Кот-д'Ивуар Куба Кувейт

    Л

    ЛаосХДР Лесото Либерия Ливан Ливия

    М

    Маврикий және Сейшел аралдары Мавритания Мадагаскар Малави Малайзия Мали Мальдивы Марокко Мексика Мозамбик Молдова Моңғолия Мысыр Мьянма

    Н

    Намибия Непал Нигер Нигерия Никарагуа

    О

    Орталық Африка Республикасы Оңтүстік Африка Оңтүстік Судан

    П

    Пакистан Палестина Халқына көмек бағдарламасы Панама Папуа-Жаңа Гвинея Парагвай Перу

    Р

    Ресей Федерациясы Руанда

    С

    Сальвадор Самоа (бiрнешеелдіктердi кеңсе) Сан-Томе и Принципия Сауд Арабиясы Сенегал Сербия Сирия Солтүстік Македония Сомали Судан Суринам Сьерра-Леоне

    Т

    Таджикистан Тайланд Танзания Токио Тринидад және Тобаго Тунис Тынық мұхит Түркия Түркменстан

    У

    Уганда Украина Уругвай

    Ф

    Филиппины

    Х

    Халықтық Демократиялық Республикасы Корея Хорватия

    Ч

    Чад Черногория Чили

    Ш

    Шри-Ланка Шығыс Тимор

    Э

    Эвсатати Эквадор Экваторлық Гвинея Эритрея Эфиопия

    Я

    Ямайка

    Қ

    Қазақстан Қырғызстан Қытай

    Ү

    Үндістан

    Ө

    Өзбекстан